Als het verleden je achtervolgt…

‘Daar waar het de hulpverlening niet lukte, lukte het JIM wel om Thomas zover te krijgen schoon schip te maken.’

…en JIM je opvangt.

Naast haar functie als gezinsmaatschappelijk werker binnen behandelcentrum JeugdzorgPlus de Koppeling is Esther een maatje van Thomas (17). Ze hebben een soortgelijke opvoeding gehad, misschien kan Esther iets voor Thomas betekenen. Lees hun JIMervaring en welke (intervisie)vragen nog onbeantwoord zijn.

‘Hey Esther, kun je tegen de groep zeggen dat ik veilig ben?’

‘Uit het niets appte Thomas mij met deze summiere tekst. Thomas was weggelopen en al een paar dagen van de radar, niemand wist waar hij was, maar wel dat hij zich in onveilige kringen begaf dus deze app was meer dan welkom. Hij liet mij al snel weten waar hij zat, maar dat moest wel geheim blijven want hij wilde niet opgehaald en teruggebracht worden. Hij kon niet meer terug, daarvoor was het te onveilig geworden. Hij had zichzelf zo diep in de shit gebracht. Ik mocht naar de plek waar hij verbleef en kreeg als tip om in mijn achterhoofd JIM mee te nemen. JIM, die pretendeert hèt alternatief te zijn voor de uithuisplaatsing van jongeren. Zou dat de oplossing zijn voor deze vastgelopen complexe situatie?

‘Waar zou je het liefst willen wonen?’, vroeg ik hem toen ik bij hem was. Dat was namelijk het eerste obstakel dat opgelost moest worden. ‘Thuis bij mijn ouders’, antwoordde hij vertwijfeld. Vertwijfeld, omdat hij ook wel wist dat dit voor nu niet mogelijk was. ‘En daarna?’, ging ik door. Het bleef lang stil, het was duidelijk voelbaar dat hij niet uitsprak wat hij wel wilde zeggen. ‘Ik weet het niet. Een open groep of misschien begeleid wonen? In ieder geval niet meer gesloten.’

Schuin tegenover mij gebeurde er iets

Ik was niet alleen, iemand anders in de kamer leek geraakt te zijn door wat Thomas zei. Voor beiden was het niet gemakkelijk zich kwetsbaar op te stellen, het duurde daarom even voordat duidelijk werd wat er aan de hand was. Tot dat deze man vroeg: ‘Wil je niet bij mij komen wonen?’, waarop Thomas direct zei, ‘Jawel, heel graag zelfs!’ ‘Waarom zeg je dat dan niet? Ik heb het nodig om dit van jou te horen.’ ‘Ik wist niet zeker of jullie me echt wilden helpen.’

Een gouden moment waarin zoveel positieve energie voelbaar was tussen alle mensen in de kamer dat ook JIM weer in mijn hoofd opdoende. En niet om het wonen, misschien juist niet, maar omdat er sprake was van een relatie waarin mooie dingen konden gebeuren. Ik greep deze energie aan om JIM ter sprake te brengen. Ze hadden er nog nooit van gehoord. Na een korte uitleg over de aanpak, een verwijzing naar de site en de vraag hier met elkaar over na te denken (openlatend wie Thomas als JIM zou kiezen) ben ik huiswaarts gegaan.

En daarna ging het allemaal heel snel

Thomas bleef inderdaad een tijdje bij deze man die hem de eerste opvang had gegeven en hij klaarde zienderogen op. Hij kwam tot rust, kickte af, nam een nieuw telefoonnummer en verwijderde zijn social media accounts. Hij had duidelijk afstand genomen van zijn risicovolle leven. Ondertussen werd de machtiging gesloten plaatsing geschorst en liet Thomas mij weten dat hij zijn JIM gekozen had en dat JIM ja had gezegd tegen deze rol.

Thomas nodigde zijn ouders uit om hen te vertellen over JIM, waarom hij dit graag wilde en wie hij als JIM gekozen had. Voor zijn ouders was het vooral belangrijk dat hij op een vertrouwde en veilige plek verbleef, dat dan deze verzorger ook zijn JIM zou worden was prima voor hen. Betrokken was hij toch al en bekend met de situatie ook.

Thomas koos ervoor om de man die hem in huis had genomen ook als zijn JIM aan te stellen. Het was namelijk niet voor niets geweest dat Thomas op het meest cruciale punt in zijn leven de oproep van deze man had aangenomen en op de trein was gestapt om naar hem toe te gaan.

‘Ja, maar ik heb wel hard drugs bij me.’

‘Dat maakt niet uit, die spoelen we hier wel weg.’ ‘Ik heb ook geen geld om een kaartje te kopen.’ ‘Dan pas je maar even goed op. Ik wil dat je daar weggaat en hierheen komt, dan zien we hier wel verder.’ Die keuze op dat allesbeslissende moment is misschien wel de belangrijkste keuze in zijn leven geweest. Het was voor Thomas een keuze van leven of dood, en Thomas wilde leven, oprecht leven.

Nadat Thomas zijn ouders over JIM had verteld hebben we JIM zelf en diens partner bij het gesprek gehaald en hem officieel in het zadel gehesen. Ondanks dat de naam JIM nog wel wat onwennigheid opriep deed de invulling van de rol hier niet aan onder.

JIM kreeg het voor elkaar om Thomas zijn examens aan huis te laten doen en ook werd er een alternatieve stage gecreëerd om zijn proeve van bekwaamheid te halen. Doordeweeks lag de focus op school, in het weekend werkte Thomas een paar uurtjes mee binnen het netwerk en verder nam hij rust, veel rust. Want het was niet niks waar hij vandaan kwam. Ik keek aan de zijlijn mee, was bereikbaar voor overleg en kreeg positieve berichten op de app met ‘de groeten van JIM’. Het leek één groot succesverhaal te worden.

Tot het moment dat ik gebeld werd door de partner van JIM die mij vertelde dat Thomas die ochtend in alle vroegte en in alle rust was opgehaald door de politie. Ergens wist ik dat dit een keer moest gebeuren, Thomas droeg een zware last met zich mee die een goede toekomst in de weg zou staan. Het raakte mij. Maar wat raakte mij precies? Dat hij nog maar zo kort op een fijne plek woonde, dat zijn keuze misschien nog niet voldoende verankerd was, de timing voor zijn examens? Ik wist lang niet alles van zijn verleden, maar dat hij de volgende dag niet buiten zou staan, wist ik wel.

Tot bleek dat Thomas was gaan praten met zijn JIM, hij had hem in vertrouwen genomen en zijn last gedeeld. JIM had naar Thomas geluisterd, maar hem ook gestimuleerd om dit te delen met de politie. Na heel wat gesprekken hebben ze samen de politie gebeld. Inmiddels zit hij in zijn derde maand detentie en in afwachting van zijn inhoudelijke zitting bezoek ik hem eenmaal in de 3 à 4 weken. Ook ouders bezoeken hem, vader trouw elke week. Sinds de aanhouding van Thomas hebben ouders weer de regie gepakt en heeft JIM een stap naar achter gedaan. Laten vallen zal hij Thomas nooit, maar voor nu moest het zo zijn en Thomas begreep dit. JIM houdt contact met Thomas, hij en zijn partner zijn samen met ouders op bezoek geweest en ze bellen met elkaar.

Even heb ik gedacht dat het hele traject mislukt was, tot een collega tegen mij zei dat wat er nu gebeurt het voornaamste doel was in zijn behandeling… praten… doorwerken… opruimen en opnieuw beginnen. Ik wist dat het waar was, maar Thomas moest die stap zetten en iets had hem tegengehouden. Daar waar het de hulpverlening niet lukte, lukte het JIM wel om Thomas zover te krijgen schoon schip te maken en deze noodzakelijke weg in te slaan. Ik ging het zien als één van die mooie dingen die zouden kunnen gebeuren in de relatie tussen Thomas en JIM.’

De namen Esther en Thomas zijn fictief, hun verhaal niet.

Intervisievragen

De situatie met Thomas raakte ineens in een stroomversnelling en het traject kreeg een enorme wending. Bepaalde vragen zijn onbeantwoord gebleven, die anders hun weg in het lopende traject hadden moeten vinden. Hoe zou jij antwoorden op de volgende vragen?
– Welke informatie deel je met JIM en welke niet?
– Welke grenzen kent de verantwoordelijkheid van JIM?
– Hoe ga je als professional om met deze verantwoordelijkheid?
– Wat zou je als professional tegen kunnen komen wanneer een jongere bij zijn JIM gaat wonen?
– Hoe houd je JIM erbij, ook als het moeilijk wordt?

Uitnodiging JIM dinnerlab

JIM gaat verbinden, kennis delen, faciliteren en we zorgen voor lekker eten. Ben je benieuwd waar JIM allemaal actief is, heb je een vraag aan een JIM of wil je andere JIMwerkers ontmoeten? Of ben je nieuwsgierig naar de bevindingen van JIM bij kinderen onder de 12, JIM in Amerika of naar het onderzoek omtrent JIM? Kom naar het JIM dinnerlab op dinsdag 20 juni!

Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *