Er is een verschil tussen vrijwillige en justitiële pleegzorg. Daarnaast is pleegzorg onder te verdelen in verschillende vormen met ieder een eigen karakter. Ieder kind heeft zijn eigen behoeften, maar ook iedere pleegouder heeft eigen wensen. Als pleegouder kunt u aangeven welke vorm van pleegzorg het beste bij uw leven past.

Vrijwillige pleegzorg
Een kwart van de kinderen wordt in Amsterdam op vrijwillige basis geplaatst bij pleegouders. Dat wil zeggen dat de biologische ouders vrijwillig instemmen met het verblijf van hun kind bij pleegouders.

Justitiële pleegzorg
In driekwart van de gevallen komt de kinderrechter er aan te pas. Deze besluit dan dat het kind uit huis wordt geplaatst en onder toezicht of voogdij wordt gesteld. De voogd beslist soms dat het beter is voor het kind om tijdelijk bij pleegouders te wonen. In dat geval spreken we van justitiële pleegzorg.

Netwerkpleegzorg
Spirit kijkt eerst of het kind in een vertrouwde omgeving (het netwerk) opgevangen kan worden, bijvoorbeeld bij familie, vrienden of buren. Netwerkpleegzorg komt voor in alle pleegzorgvarianten.

Weekend- en vakantiepleegzorg
De naam zegt het eigenlijk al: pleegzorg in het weekend, vaak één tot twee keer per maand, of in de vakantie(s). Deze vorm is in de eerste plaats bedoeld om de ouders van een kind even te ontlasten en zo bijvoorbeeld een uithuisplaatsing te voorkomen. Maar ook kinderen die in een residentiële voorziening wonen hebben veel baat bij deze vorm van pleegzorg. Vakantiepleegzorg kan eenmalig zijn, terwijl bij weekendpleegzorg gekeken wordt naar wat het kind nodig heeft. Deze vormen van pleegzorg zijn goed te combineren met een (full-time) baan.

Crisispleegzorg
Het kan gebeuren dat een situatie in een gezin zodanig escaleert, dat men een kind met onmiddellijke ingang uit huis geplaatst moet worden. Op dat moment kan gekozen worden voor opvang bij een pleeggezin. De tijd dat een kind bij crisispleegouders varieert van enkele dagen tot maximaal acht weken. Bij deze vorm is er geen sprake van een kennismaking vooraf. Een kind wordt snel geplaatst. Het is dus belangrijk dat het opvangen van kinderen vanuit een crisissituatie praktisch haalbaar is.

Kortdurende pleegzorg
Het is onduidelijk hoe de toekomst van een kind eruit gaat zien. Er is een periode nodig om dit uit te zoeken. De duur kan variëren van enkele maanden tot een jaar en er wordt intensief samengewerkt door de ouder(s), de pleegouder(s), het kind en de hulpverlener.

Langdurige pleegzorg
Het kan ook zijn dat er geen vooruitzicht is op een terugplaatsing naar huis, in ieder geval niet op korte termijn. Pleegouders kunnen dan de mogelijkheid bieden om een kind bij hen te laten opgroeien. Zo?n plaatsing kan jaren duren, soms wel tot een kind achttien wordt, maar het is nooit zeker of het kind daadwerkelijk zo lang blijft. De thuissituatie kan altijd veranderen.